Dla wszystkich Klubowiczów został przygotowana nowa wersja XtremeOS o nazwie Factory. Jest to obraz iso, który zawiera zintegrowane poprawki oraz nowe wersje najważniejszych komponentów, w tym:
- kernel 2.6.36.2
- alsa 1.0.23
- najnowsze sterowniki ati/nvidia
- xtreme-starter posiada teraz funkcję instalacji dodatkowych komercyjnych programów (realplayer, libdvdcss2)
- nowy wygląd menadżera logowania
Obraz iso można pobrać z z klubowego serwera ftp, z katalogu Factory.
Karty graficzne Nvidia posiadają ciekawą opcję zwaną TwinView, która pozwala wyświetlać obraz na dwóch monitorach. Jest to przydatne w sytuacji, kiedy w systemie uruchomiona jest duża ilość programów i część okien chcemy przerzucić na drugi monitor. Aby skorzystać z opcji TwinView należy w „Konfiguracji komputera” na zakładce „Sprzęt” wybrać opcję „Konfiguracja serwera graficznego”. W nowo otwartym oknie należy zaznaczyć opcję „Aktywuj wyświetlanie na drugim monitorze”.
Konfiguracja ustawień sterownika karty graficznej
Po zaznaczeniu opcji zapisujemy zmiany przez kliknięcie na przycisk „Ok”. Po ponownym uruchomieniu systemu zmiany w sterowniku zostaną zapisane.
Po restarcie systemu uruchamiamy program terminala (konsola tekstowa) i w nim wykonujemy (wpisujemy i potwierdzamy klawiszem enter) polecenie:
su
System poprosi o podanie hasła administratora (użytkownika root) podczas jego wpisywania nie zobaczymy żadnych znaków ani liter. Po zalogowaniu się na konto roota wykonujemy polecenie:
nvidia-settings
Panel opcji karty nvidia
Po uruchomieniu narzędzia przystępujemy do konfiguracji monitorów.
Ustawienia monitorów
Ustawiamy rozdzielczość monitora oraz częstotliwość odświeżania. Jeżeli chcemy aby dany monitor był głównym zaznaczamy opcję „Make this the primary display…”.
Opcje drugiego monitora
Podczas konfiguracji drugiego monitora pamiętamy, aby jako opcję „Position” wybrać „Right of”. Po wybraniu rozdzielczości wybieramy przycisk „Apply”, który spowoduje zastosowanie ustawień. Przycisk „Save to X Configuration File” zapisze ustawienia, tak, aby po restarcie były one automatycznie wybierane.
Okno programu wyświetlane na połowie jednego monitora i na połowie drugiego monitora
Od kursor myszy może przesuwać się z jednego monitora na drugi, nie ogranicza go już prawy róg ekranu. Ułatwia to pracę tym osobą, które mają otwartą dużą ilość programów. Łatwo może przesunąć część okien na drugi ekran.
Dla Klubowiczów pragnących nowości zostały przygotowane najnowsze pakiety:
- kernel 2.6.37
- najnowszy pakiet alsa
- nowa wersja serwera dźwięku pulseadio
- najnowsze wersje sterowników ati i nvidia
Informacje na temat repozytorium „Factory” można znaleźć w dziale „Pobieranie„.
VirtualBox do rozwiązanie pozwalające na wirtualizację innych systemów operacyjnych. Program emuluje wirtualny komputer w obrębie, którego możemy zainstalować dowolny system operacyjny. Takie rozwiązanie pozwala na korzystanie z innego systemu operacyjnego bez konieczności restartu komputera i przeładowania systemu.
Aby zainstalować program VirtualBox w systemie XtremeOS należy w zarządzaniu oprogramowaniem wyszukać pakiet dkms-virtualbox i go zainstalować.
Instalacja pakietu VirtualBox
Po zainstalowaniu wszystkich pakietów należy w oknie konsoli tekstowej jako administrator wykonać polecenie:
service vboxdrv start
Można także ponownie uruchomić system.
Po uruchomieniu aplikacji zobaczymy interfejs programu, aby stworzyć nową wirtualną maszynę i zainstalować w niej system wybieramy ikonę „‘Nowa”.
Tworzenie nowej maszyny wirtualnej
Na tym etapie wybieramy nazwę maszyny wirtualnej oraz typ systemu operacyjnego. W tym wypadku będzie to Microsoft ® Windows XP ®
Następnie ustalamy jaka ilość pamięci RAM ma zostać przydzielona dla maszyny wirtualnej.
Konfiguracja ilości pamięci RAM
Kolejny krok to stworzenie wirtualnego dysku twardego, na którym zostanie zainstalowany system operacyjny.
Etap tworzenia dysku twardego dla maszyny wirtualnej
W tym kroku należy zwrócić uwagę na typ tworzonego dysku. Dynamiczny dysk będzie rozrastać się w miarę jego zapełniania, natomiast dysk o stałym rozmiarze od razu zajmie wskazaną powierzchnię. Warto wybrać opcję dysku dynamicznego, zaoszczędzimy dzięki temu miejsce na naszej partycji.
Maksymalny rozmiar wirtualnego dysku
Po skonfigurowaniu maszyny wirtualnej możemy przystąpić do instalacji systemu operacyjnego.
Nowo utworzona maszyna wirtualna
Należy w tym wypadku skazać plik z obrazem iso lub skonfigurować VirtualBox tak, aby korzystał z napędu gospodarza. W tym celu klikamy na opcję „CD/DVD-ROM”.
Konfiguracja napędu CD/DVD
Po skonfigurowaniu opcji związanych z napędem wystarczy w nim umieścić płytę instalacyjną systemu i uruchomić wirtualną maszynę. Od razu rozpocznie się instalacja systemu.
Instalacja systemu w maszynie wirtualnej
Po zainstalowaniu systemu możemy rozpocząć z nim normalną pracę. Warto także zainstalować dodatki „Guest additions” dla zainstalowanego systemu. Z menu „Urządzenia”programu VirtualBox wybieramy opcję „Zainstaluj dodatki”. W uruchomionym systemie (w tym wypadku Windows XP) pojawi się nowy napęd CD, który będzie zawierać instalator dodatków.
Instalacja dodatków
Na koniec warto wspomnieć o jednej przydatnej opcji VirtualBoxa jaką jest tryb „Seamless mode”. Po jego aktywacji (menu „Maszyna” w oknie uruchomionej maszyny wirtualnej) pulpit systemu Windows XP zostaje zintegrowany z pulpitem XtremeOS.
Tryb zintegorwany
XtremeOS to system, który stara się sprostać oczekiwaniom początkujących użytkowników. Jednak przychodzi taki moment, kiedy użytkownik pragnie poznać system trochę głębiej. Najczęściej takie poznawanie zaczyna się od próby kompilacji jakiegoś programu ze źródeł. Domyślnie w systemach z rodziny Linux, programy rozpowszechniane są w postaci gotowych pakietów (są oczywiście wyjątki, np. gentoo) rpm czy deb. Taki pakiet wystarczy zainstalować przez menadżer pakietów. Istnieje jednak możliwość ręcznego skompilowania programu. W tym poradniku postaram się krok po kroku wyjaśnić w jaki sposób tą procedurę przeprowadzić.
Pierwszym korkiem jest odnalezienie paczki ze źródłami na stronie programu. W poniższym przykładzie przeprowadzimy kompilację programu wine.
Pobieranie źródeł programu w oknie konsoli
Po odszukaniu źródeł programu wystarczy je pobrać, w tym celu w oknie konsoli wykonujemy polecenie (wpisujemy i potwierdzamy klawiszem enter):
wget link_do_paczki_tar
jako jego parametr podajmy link do pliku tar. Po pobraniu pliku możemy przystąpić do rozpakowania źródeł. W konsoli wykonujemy polecenie:
tar -xjf nazwa_pliku_do_rozpakowania.
Rozpakowywanie pliku ze źródłami programu
Po rozpakowaniu pliku przechodzimy do katalogu ze źródłami, pomoże na w tym wykonanie polecenia:
cd nazwa_katalogu
Kolejny krok na drodze kompilacji programu
Teraz rozpocznie się właściwy proces kompilacji. Pierwszym krokiem w tym procesie jest przygotowanie źródeł programu i sprawdzenie czy w systemie są zainstalowane wszystkie wymagane do kompilacji programu narzędzia i biblioteki. W tym celu wykonujemy polecenie:
./configure
Przygotowanie źródeł programu do kompilacji
Polecenie to wywoła skrypt configure , w czasie sprawdzania systemu może on wyświetlić informację o braku jakiegoś narzędzia lub biblioteki. Poniższy zrzut prezentuje taką sytuację.
Komunikat błędu skryptu configure na temat braku kompilatora gcc
W tym wypadku należy doinstalować pakiet gcc:
urpmi gcc make
Przy okazji instalujemy pakiet make, który przyda się na kolejnym etapie. Po zainstalowaniu wspomnianych pakietów ponownie wykonujemy polecenie:
./configure
Kolejny komunikat o brakującym pakiecie
Tym razem w systemie brakuje pakietu flex, instalujemy go poleceniem:
urpmi flex
Większą trudność może sprawić brak bibliotek deweloperskich.
Brakująca biblioteka podsystemu xorg
W tym wypadku wymagana biblioteka znajduje się w pakiecie libx11-devel , wystarczy wykonać polecenie:
urpmi libx11-devel
,aby zainstalować wymagane pliki.
Komunikat o braku biblioteki FreeType
Jak w takim razie wyszukać w jakim pakiecie znajduje się dana biblioteka. Najszybciej mozna to zrobić wyszukując nazwę biblioteki w zainstalowanych pakietach. W tym przykładzie będzie to bibliotek freetype. W tym celu wykonujemy polecenie:
rpm -qa|grep freeetype
Instalacja biblioteki fdeweloperskiej freetype
Wyświetli ono listę pakietów. Najważniejszy jest pakiet libreetype6 , teraz wiemy, że należy zainstalować pakiet libfreetype6-devel .
Po kolejny uruchomieniu polecenie
./configure
źródła powinny byc gotowe do kompilacji.
Źródła programu gotowe do kompilacji
Pozostaje nam teraz wykonać polecenie
make
, które skompiluje źródła.
Prawidłowo zakónczona kompilacja
Po zakończeniu kompilacji (informuje nas o tym linijka make[1]), w tym wypadku ważna jest liczba. Numer inny niż jeden świadczy o błędzie kompilacji, wyświetlany jest też wtedy stosowny komunikat o przyczynie problemu.
W tym momencie pozostaje nam tylko wykonać polecenie
make install
,aby zainstalować program.
Warto też napisać, że program zainstalowany ze źródeł można usunąć, trzeba jednak dysponować katalogiem, w którym zostały one skonfigurowane i skompilowane. W tym celu w katalogu ze źródłami wykonujemy polecenie:
make uninstall
Jeżeli ich brakuje, można je pobrać ponownie i przeprowadzić proces konfiguracji i kompilacji jeszcze raz. Proces konfiguracji (skrypt configure) musi zostać w takim wypadku wywołany z takimi samymi parametrami jak za pierwszym razem, inaczej mogą się pojawić problemy podczas usuwania programu. Może się też okazać, że dane źródła nie wspierają parametru uninstall, wtedy pozostaje ręczne usuwanie plików.
Najczęstszym problem z jakim spotykają się użytkownicy Linuksa to kwestia podziału dysku na partycje. Początkowo może to wydawać się trudne i skomplikowane, w rzeczywistości jest to o wiele łatwiejsze niż w innych systemach operacyjnych, szczególnie proste jest to w XtremeOS.
Sama instalacja jest bardzo intuicyjna i sprowadza się do klikania na przycisk „Dalej”. Pierwsze wątpliwości mogą się pojawić na etapie partycjonowania systemu.
Podział dysku na partycje w systemie XtremeOS Linux
Na tym etapie do wyboru mamy kilka opcji. Jeżeli dysk został już podzielony na partycje, wystarczy wybrać opcję „Użyj istniejących partycji”, system wykryje i przypisze punkty montowania do istniejących partycji. Ta opcja jest szczególnie przydatna, kiedy reinstaluje system po awarii. Jeżeli katalog domowy (/home) był stworzony na osobnej partycji, nie stracimy naszych dokumentów, zdjęć czy innych plików. System sformatuje partycję systemową, a tą z katalogiem domowym pozostawi nie naruszą. Należy pamiętać, aby na późniejszym etapie dodać użytkownika o takiej samej nazwie jak poprzednio. Po reinstalacji systemu będziemy mogli zalogować się od razu na nasze konto.
Druga opcja „Wymaż i wykorzystaj cały dysk” jest przydatna kiedy dysponujemy nowym, czystym dyskiem. System sam stworzy sobie potrzebne partycje.
Warto jednak wybrać opcję trzecią, „Zaawansowany podział na partycje” i samemu podzielić dysk.
Zaawansowany podział na partycje - XtremeOS Linux
Po wybraniu tej opcji zobaczymy graficzną reprezentację dysku, w tym wypadku jest to dysk sda, bez podziału na partycje. Jeżeli wcześniej zostały utworzone inne partycje, to pojawią się one jako bloki z odpowiednim kolorem.
Aby dodać nową partycję klikamy na biały obszar, a następnie na przycisk „Utwórz”. Pierwsza zostanie dodana partycja systemowa, na której zainstalujemy system.
Tworzenie nowej partycji w systemie XtremeOS
Na tym etapie możemy zmienić rozmiar partycji. Optymalny rozmiar to 20GB, jednak nic nie stoi na przeszkodzie, aby rozmiar był większy lub mniejszy. System plików pozostawiamy bez zmian. Także punkt montowania „/” zostaje niezmieniony. Punkt montowania to inaczej miejsce (dokładnie katalog), gdzie widoczna będzie zawartość danej partycji. W tym wypadku partycja systemowa będzie widoczna w głównym drzewie plików. Po wprowadzeniu zmian wystarczy wcisnąć przycisk „Ok” .
Tworzenie partycji wymiany
Kolejnym krokiem jest dodanie partycji wymiany (swap), jest ona używana w przypadku kiedy kończy się miejsce w pamięci ram. Przyjmuje się, że jej rozmiar powinien być 2 razy większy niż pojemność pamięci ram. Jednak w przypadku współczesnych komputerów nie ma potrzeby tworzenia partycji swap większej niż 1GB.
Ostatnim etapem jest utworzenie partycji na dane użytkownika, jest to partycja o punkcie montowania „/home” i zapisywane są na niej wszystkie pliki użytkownika (dokumenty, zdjęcia itp.).
XtremeOS - tworzenia partycji home na dane użytkownika
Jej rozmiar dobieramy sami, jednak im większy tym lepiej, w końcu nigdy nie za wiele na nasze dane. Po dodaniu partycji można zapisać zmiany i przystąpić do dalszej instalacji.
Gotowy podział na partycje
Partycje zostaną utworzone po wciśnięciu przycisku „Gotowe’. System automatycznie je sformatuje.
Dalszy proces instalacji nie powoduje problemów, wystarczy klikać przycisk „Dalej’.
Dla wszystkich użytkowników została udostępniona wersja testowa XtremeOS. Każdy kto pragnie przed zakupem poznać system może to zrobić bez ponoszenia kosztów. System zawiera ten sam zestaw programów co wersja zakupiona w naszym sklepie internetowym. Więcej informacji o edycji testowej można przeczytać na stronie www.xtreme-os.pl
Gnome przez niektórych użytkowników jest uważane za środowisko przestarzałe, nienadążające za zmianami, odstające od konkurencji. Dla wielu ewolucja zamiast rewolucji to wada, dla mnie to duża zaleta. Według twórców Gnome, środowisko ma być proste, pozbawione zbędnych opcji konfiguracyjnych. Mimo to pulpit Gnome można przystosować do swoich potrzeb. Ostatnio powstało kilka rewelacyjnych tematów graficznych. Jednym z nich jest projekt elementary oraz equinox.
Oba tematy graficzne/silniki renderujące dla gtk+ zostały dodane do repozytoriów systemu XtremeOS.
W zarządzaniu oprogramowaniem wyszukujemy i instalujemy następujące pakiety:
murrine xtreme-elementary-theme elementary-icon-theme gtk-equinox-engine
Można także wykonać w oknie konsoli tekstowej polecenia:
urpmi.update -a
urpmi murrine xtreme-elementary-theme elementary-icon-theme gtk-equinox-engine
Po zainstalowaniu pakietów wystarczy w opcjach wyglądu Gnome wybrać temat „Xtreme Elementary”.
Gnome z tematem elementary
Dodatkowo należy wyłączyć tło paneli. W tym celu klikamy na każdy z dwóch paneli w ich właściwościach, na zakładce „Tło”, wybieramy „Brak (z motywu systemowego)”. Uzyskany efekt jest widoczny powyżej.
Panuje powszechna opinia, że system Linux jest trudny i skomplikowany dla przeciętnego użytkownika, a instalacja programów wymaga technicznej wiedzy. Nic bardziej mylnego, w systemie XtremeOS jest to bardzo proste, wręcz łatwiejsze niż w systemie Microsoft Windows.
Pierwszą czynnością w systemie XtremeOS jaką warto przeprowadzić jest dodanie serwerów z dodatkowymi aplikacjami. W tym celu uruchamiamy narzędzie „Konfiguracja komputera”. Ikona programu znajduje się na pasku zadań (niebieski monitor z czerwonym kluczem francuskim).
Okno konfiguracji komputera i funkcje zarządzania oprogramowaniem
Po uruchomieniu programu uzyskujemy dostęp do kompleksowego zarządzania oprogramowaniem. Możemy tutaj instalować programy, aktualizować system, dodawać serwery z dodatkowym oprogramowanie. Klikamy na ikonę „Konfiguracja nośników do instalacji i aktualizacji” i w kolejnym oknie klikamy na przycisk „Dodaj”, który zapyta nas o rodzaj nośników. Wypieramy opcję „Pełen zestaw”, która doda do systemu serwery z dodatkowym aplikacjami.
Dodawanie serwerów z oprogramowaniem
Teraz pozostaje uruchomić instalator oprogramowania, można to zrobić przez „Konfigurację komputera” lub poprzez menu systemowe.
Ikona programu do zarządzania oprogramowaniem
Po uruchomieniu instalatora oprogramowania zyskujemy dostęp do funkcji szukania, pakiety programów możemy wyszukiwać po nazwie, opisie lub zawartości. Do dyspozycji mamy też przegląd programów według kategorii.
Software Center - zarządzanie oprogramowaniem
Pakiety oznaczone zieloną ikoną to pakiety zainstalowane w systemie, niebieska ikona z boku pakietu oznacza, że jest to aktualizacja programu. Aby zainstalować wybrany pakiet wystarczy zaznaczyć pole wyboru, które znajduje się z lewej strony (obok nazwy) i wcisnąć przycisk „Zastosuj”. Instalator sam pobierze wszystkie wymagane pliki i je zainstaluje.
Usuwanie danej aplikacji odbywa się przez odznaczenie pola po lewej strony przy danym programie i zastosowanie zmian.